Functionele Neurologische Stoornis (FNS)

Informatie voor patiënten en naasten

Deze uitleg hoort bij het behandelprotocol Functionele Neurologische Stoornis (FNS). Uw therapeut kan alles hieronder met u bespreken en toepassen op uw situatie.

Wat is FNS?

FNS staat voor functionele neurologische stoornis. Het is een aandoening waarbij uw zenuwstelsel op dit moment niet goed werkt. Uw klachten zijn echt. Ze zijn niet ingebeeld, en u kunt er zelf niets aan doen.

Bij FNS kunt u verschillende klachten hebben, bijvoorbeeld:

• zwakte of verlamming in een arm of been;
• trillen (tremor) of andere bewegingen die u niet in de hand heeft;
• moeite met lopen of met uw evenwicht;
• gevoelsklachten, of klachten met zien, spreken of slikken;
• aanvallen die op een epileptische aanval lijken.

De diagnose wordt gesteld door een arts, meestal een neuroloog. Die kijkt naar bepaalde kenmerken die passen bij FNS. Er is dus geen scan of bloedonderzoek nodig om de diagnose te stellen.

Hoe kan ik dit begrijpen?

Een handige manier om FNS uit te leggen is de vergelijking met een computer. Bij FNS is de hardware in orde: er is geen schade aan uw hersenen of zenuwen. Het probleem zit in de software: de aansturing werkt even niet goed. Het signaal komt niet goed door.

Het goede nieuws: software kun je opnieuw instellen. Door op de juiste manier te oefenen, kunnen uw hersenen de beweging weer beter leren aansturen. Daar helpt uw therapeut u bij.

Wat u belangrijk mag weten

• FNS komt vaak voor. U bent niet de enige.
• De klachten zijn echt. Het zit niet "tussen de oren".
• FNS is te behandelen. Veel mensen worden helemaal of grotendeels beter.
• Soms gaan klachten vanzelf over. Als dat niet gebeurt, helpt behandeling vaak goed.

Hoe ziet de behandeling eruit?

Fysiotherapie of oefentherapie is een goede behandeling bij FNS, vooral als u klachten heeft met bewegen, kracht of evenwicht. De behandeling bestaat uit een paar stappen.

1. Uitleg

Eerst legt uw therapeut uit wat FNS is en hoe de behandeling werkt. Het is belangrijk dat u de uitleg begrijpt. Stel gerust vragen als iets niet duidelijk is.

2. Samen kijken naar bewegen

Uw therapeut onderzoekt hoe u beweegt. Vaak blijkt dat een beweging die niet lukt als u erop let, wél lukt als u er niet bij nadenkt. Dat laat zien dat uw lichaam de beweging nog gewoon kan maken. Dat is een belangrijk en hoopvol teken.

3. Opnieuw leren bewegen

Dit is de kern van de behandeling. Samen met uw therapeut oefent u bewegingen. Belangrijke punten daarbij:

• U begint met bewegingen die nog goed gaan, en bouwt rustig op.
• De aandacht ligt op wat wél lukt.
• Soms helpt het om ergens anders aan te denken tijdens het bewegen, of om een ongewone beweging te doen (zoals achteruit lopen). De beweging gaat dan vaak vanzelf beter.
• U oefent de bewegingen ook thuis, zodat ze weer een gewoonte worden.

Als u gespannen bent, kan uw therapeut u ook ademhalings- of ontspanningsoefeningen leren.

4. Zelf verdergaan

U leert oefeningen en tips waarmee u zelf verder kunt. Zo houdt u de controle en kunt u een terugval voorkomen.

Kunnen de klachten tijdelijk erger worden?

Ja, dat kan. Tijdens de behandeling kunnen klachten soms even toenemen. Dat is normaal en meestal van korte duur. Na wat oefenen nemen ze vaak weer af. Schrik er niet van, en bespreek het met uw therapeut.

Wat als de behandeling niet genoeg helpt?

Soms is er meer nodig. Bijvoorbeeld als:

• u na ongeveer zes behandelingen nog geen verbetering merkt;
• de klachten toenemen;
• het oefenen tijdens de afspraak wel goed gaat, maar thuis niet lukt.

Dan kijkt uw therapeut samen met u of andere hulp nodig is. Bijvoorbeeld hulp bij spanning, stemming of andere klachten die het herstel in de weg zitten. Soms werken meerdere zorgverleners dan samen. Uw therapeut bespreekt dit altijd eerst met u.

Meer informatie

Wilt u meer lezen over FNS? Op de website neurosymptoms.org vindt u begrijpelijke informatie in verschillende talen. Ook zijn er Nederlandse websites en patiëntenverenigingen over FNS, waar u ervaringen van anderen kunt lezen.

Heeft u vragen? Stel ze gerust aan uw therapeut. Samen werkt u aan uw herstel.

Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg en vervangt niet het advies van uw eigen behandelaar. Heeft u twijfels of zorgen over uw klachten, bespreek die dan met uw therapeut, huisarts of neuroloog.